W tym wpisie przedstawię niektóre z utility types w Typescript które pomagają wykrywać błędy już na etapie pisania kodu, a nie dopiero w czasie jego uruchamiania.

Wbudowane Utility Types pomagają:

• ograniczyć duplikację kodu,
• poprawić czytelność,
• zwiększyć bezpieczeństwo typów,
• szybciej reagować na zmiany w modelach danych.

W tym wpisie pokażę 6 najczęściej używanych Utility Types wraz z praktycznymi przykładami:

• Partial
• Pick
• Omit
• ReturnType
• Extract
• Exclude

Przykładowy model danych

W przykładach posłużymy się prostym modelem użytkownika:

export interface User {
  id: number;
  name: string;
  email: string;
  password: string;
  role: "admin" | "user" | "guest";
}

Partial – wszystkie pola opcjonalne

Partial<T> zamienia wszystkie właściwości typu na opcjonalne.

Zastosowanie

• formularze edycji,
• aktualizacja danych (PATCH),
• obiekty konfiguracyjne.

type UserUpdate = Partial<User>;

const updateUser = (data: UserUpdate) => {
  // możemy przekazać tylko część pól
};

updateUser({
  email: "nowy@email.pl"
});

Pick<T, K> – wybór konkretnych pól

Pick<T, K> pozwala wybrać tylko wskazane właściwości z danego typu.

Zastosowanie

• DTO,
• dane publiczne,
• ograniczanie zakresu danych.

type UserPreview = Pick<User, "id" | "name">;

const user: UserPreview = {
  id: 1,
  name: "Kamil"
};

Omit<T, K> – usunięcie wybranych pól

Omit<T, K> działa odwrotnie do Pick — usuwa wskazane właściwości.

Zastosowanie

• usuwanie wrażliwych danych (np. hasła),
• tworzenie bezpiecznych obiektów do API.

type SafeUser = Omit<User, "password">;

const safeUser: SafeUser = {
  id: 1,
  name: "Kamil",
  email: "kamil@email.pl",
  role: "admin"
};

ReturnType<T> – automatyczne wnioskowanie typu zwracanego

ReturnType<T> pobiera typ zwracany przez funkcję.

Zastosowanie

• refaktoryzacja,
• unikanie ręcznego definiowania typów,
• spójność między funkcjami.

function getUser() {
  return {
    id: 1,
    name: "Kamil",
    role: "admin" as const
  };
}

type GetUserResult = ReturnType<typeof getUser>;

Jeśli zmieni się implementacja funkcji, typ zmieni się automatycznie.

Extract<T, U> – wybór pasujących typów z unii

Extract<T, U> wyciąga wspólne elementy z typów unijnych.

Zastosowanie

• systemy uprawnień.
• filtrowanie ról,
• typy warunkowe.

type Roles = "admin" | "user" | "guest";
type AdminRoles = Extract<Roles, "admin" | "superadmin">;
// wynik: "admin"

Exclude<T, U> – usuwanie typów z unii

Exclude<T, U> usuwa określone typy z unii.

Zastosowanie

• walidacja danych.
• ograniczanie dostępu,
• logika biznesowa.

type Roles = "admin" | "user" | "guest";
type NonAdminRoles = Exclude<Roles, "admin">;
// wynik: "user" | "guest"

Podsumowanie

Utility Types w TypeScript to potężne narzędzia, które:

• zwiększają bezpieczeństwo kodu,
• redukują ilość ręcznie pisanych typów,
• poprawiają czytelność i skalowalność projektu.

Mam nadzieję, że te przykłady okażą się dla Was pomocne i pozwolą szybciej oraz bezpieczniej pracować z typami w TypeScript.